Logo

[CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT] Vì sao hạt giống cần ngủ đông – Hướng dẫn cách ươm hạt giống qua ngủ đông

Khi
mùa đông đến rất nhiều động vật như ếch xanh, rắn, rùa, chim đua nhau
tìm nơi trú ẩn an toàn bắt đầu thời kì ngủ đông. Như bạn đã thấy động
vật ngủ đông và đa phần thực vật cũng cần ngủ đông nhưng thông thường
chỉ có hạt giống mới ngủ đông. 
Vậy vì sao hạt giống cần ngủ đông hãy
cùng Antonda giải đáp thức mắc này nhé.

1 – Vì sao hạt giống phải ngủ đông?

Vào mùa đông giá rét khi nguồn thức ăn
khan hiếm rất nhiều loài động vật lựa chọn phương pháp ngủ đông để trải
qua mùa đông khắc nghiệt. Bởi khi ngủ đông sẽ làm giảm tỉ lệ trao đổi
chất, giảm bớt tiêu hao năng lượng của cơ thể nhằm thích ứng với điều
kiện của mùa đông khắc nghiệt. Đông vật ngủ đông mà thực vật cũng ngủ
đông nhưng chủ yếu là hạt giống mới ngủ đông bởi.
Chúng ta biết mùa thu hoạch là mùa thu,
rất nhiều trái cây, hạt giống chín vàng. Nhưng sau mùa thu lại là mùa
đông giá rét không thuận lợi cho đa số thực vật sinh trưởng, phát triển.
Do vậy hạt giống ngủ đông nhằm thích ứng với khí hậu khắc nghiệt, tạm
thời không nảy mầm, tránh nảy mần vào thời điểm không thuận lợi sẽ ảnh
hưởng đến sự sinh trưởng.
Thời tiết không thuận lợi không chỉ là
mùa đông giá rét cũng có thể là hạn hán, nóng bức. Đặc điểm thích nghi
này được hình thành trong quá trình tiến hóa lâu dài có tác dụng duy trì
nòi giống của thực vật.
Ngoài ra có rất nhiều yếu tố khiến hạt
giống ngủ đông. Một số hạt giống bởi vì vỏ dày, vừa không thấm nước lại
vừa không thông khí nên không thể hấp thu được nước, cho nên không thể
bước vào trạng thái hoạt động sinh lý nảy mầm ví dụ như cây Dương hòe,
cây Lupinus …
Một số hạt giống phôi ở trong hạt chưa
phát triển hoàn toàn mà hạt giống chỉ nảy mần được khi phôi đã phát
triển hoàn toàn như cây Ngân hạnh, hoa Lan…
Có một số hạt giống tuy phôi đã phát
triển hoàn toàn tuy nhiên về sinh lý vẫn còn non nớt nên cần phải trải
qua một thời gian để làm quen với điều kiện nhiệt độ thấp mới có thể nảy
mầm được như hoa cúc, cây trạng nguyên hay hoa dạ yến thảo…
Các loại hạt giống khác nhau thời gian
ngủ đông cũng khác nhau. Có những loại hạt giống có thể ngủ hơn một năm
nhưng cũng có những loại hạt giống không có thời gian ngủ đông, sau khi
thu hoạch xong nếu có điều kiện thích hợp sẽ nảy mầm. Ví dụ như một số
giống lúa nước tới thời điểm chín nếu không thu hoạch lại gặp mưa gió
hoặc thời tiết nóng các hạt sẽ nảy mầm.
Dựa vào nhu cầu của con người các nhà
khoa học đã tìm ra rất nhiều phương pháp nhân tạo để đánh thức hạt giống
vì dụ như phương pháp phân lớp, hay làm các hố chứa cát ẩm và các
phương pháp sinh lý khác. Hay các nhà khoa học còn dùng các phương pháp
hóa học dùng hormone thực vật khử độc để sử lí hạt giống.

2 – Những điều có thể bạn chưa biết về hạt giống ngủ đông ?

Hòn đảo Spitsbergen thuộc quần đảo Artic
Svalbard là nơi lưu giữ những hạt giống đang trong tình trạng nguy
hiểm.  Hầm lưu giữ hạt giống toàn cầu Svalbard nằm giữa Na Uy và Bắc
Cực cao 120 m, được xây bên trong một ngọn núi sa thạch cao 131 m so với
mực nước biển, điều kiện khô ráo và được che chắn cẩn thận. Hiện hầm
đang lưu trữ hơn 880.000 mẫu hạt ở nhiệt độ -18 độ C.
Hạt giống cổ xưa nhất lần đầu tiên được
tái tạo lại thành công là một giống hoa sen thiêng (Nelumbo nucifera)
được tìm thấy trong một chiếc hầm ở phía Đông Bắc Trung Quốc năm 1995.
Kết quả định tuổi bằng carbon cho thấy hạt giống có niên đại 1.300 năm
tuổi.
Năm 2005, hạt giống cây chà và (Phoenix
dactylifera) được phát hiện trong bình cổ trong cuộc khai quật tại cung
điện Herod tại Masada ở Israel. Kết quả giám định cho thấy hạt giống có
niên đại 2.000 năm tuổi. Đến năm 2008, hạt giống hồi sinh và trở thành
một cây cao 1,4 m và được đặt tên là Methuselah – người sống lâu đời
nhất trong Kinh Thánh. Năm 2011, Methuselah ra hoa và các chuyên gia ước
tính đến năm 2022, nó sẽ kết trái.
Năm 2012 các nhà khoa học Nga đã tái
sinh thành công loài cây có hoa từ những hạt giống 32.000 năm tuổi. Hạt
của loài cây này được chôn vùi sâu tới 38m trong một hang sóc dưới lớp
băng giá từ thời kỳ Băng hà tại Siberia. Phân tích phóng xạ carbon, nhóm
khẳng định những hạt giống này khoảng 32.000 năm tuổi. Cây hoa cánh
hẹp Silene stenophylla, có nguồn gốc từ Siberia, trở thành cây lâu đời
nhất từng được tái sinh. Nó phát triển rất nhanh, có hoa màu trắng và
cho hạt có thể trồng được.
Năm 2017 100 hạt giống có niên đại 2.000
năm tuổi đã được tìm thấy khi các nhà khảo cổ học đang khai quật một
ngôi mộ của thường dân tại Đặng Khẩu (thuộc khu tự trị Nội Mông, phía
Bắc Trung Quốc). Nữ chủ nhân của ngôi mộ được chôn cất từ khoảng cuối
thời Tây Hán (năm 206 TCN – năm 25 SCN) đến đầu thời Đông Hán (năm 25
SCN – năm 220 SCN). Theo mô tả, các hạt giống được rải thành hình bán
nguyệt có đường kính khoảng 8 cm quanh hộp sọ của chủ mộ.

3 –  Hướng dẫn cách ươm hạt giống qua ngủ đông

– Hiện nay vẫn còn khá nhiều anh em thắc mắc việc bảo quản –
ngủ đông cho hạt giống và vì sao phải ngủ đông . Ở bài này Trunghongmon
cũng muốn chia sẻ một cách sao để đơn giản và dễ hiểu nhất để anh em khi
có hạt thì có thể tiện áp dụng cho phù hợp. Ở bài này mình chỉ chia
sẻ theo kinh nghiệm thực tế cho nên không khỏi sai xót về các từ ngữ
chuyên môn cho nên anh em thông cảm . Mình viết theo cách thực hành thực
tế cho dễ hiểu .

 

A. Bảo quản :

– Hạt giống sau thu hái để có chất lượng tốt nhất theo thời gian thì đòi hỏi phải có chế độ và môi trường bảo quản tốt nhất .

–  Tuy vậy để giữ được chất lượng hạt giống tốt nhất cũng không phải
là điều đơn giản với mọi người . Vì vậy tôi cũng chỉ có 1 lời khuyên cho
anh em sau khi có hạt giống nên tránh để hạt nơi có môi trường ẩm thấp ,
nóng trực tiếp . Theo tôi anh em nên để hạt bảo quản trong tủ lạnh ở
ngăn mát là tốt nhất và đơn giản nhất , khi bỏ tủ lạnh chú ý hạt phải
khô ráo ( không ẩm xung quanh hạt) , nên bỏ hạt vào 1 túi hay Hộp Zip
lock nhằm giúp hạt tránh tiếp xúc ẩm .

Dưới đây là cách bảo quản hạt guống ngủ đông :

Bảo quản Hạt trong Túi Ziplock , túi Ziplock trong Hộp Zip Lock , Hộp Zip Lock trong 1 cái tủ lạnh .

B. Ươm Hạt qua Ngủ Đông và Vì sao phải Ngủ Đông .

  1. Vì sao phải ngủ đông ?

– Hạt phải ngủ đông đa số là hạt có xuất xứ từ các vùng Ôn Đới có mùa Đông lạnh giá hay nơi có khí hậu Hàn
thì những hạt giống xuất xứ từ đó khi về vùng Nhiệt Đới như Việt Nam
thì phải qua quá trình ngủ đông nhằm cho hạt được kích thích nảy mầm .

      2. Ươm Hạt qua bước Ngủ Đông

– Tạm gọi khi hạt chưa nảy mầm gọi là hạt đang trạng thái ngủ ( nếu không can thiệp thì chẳng bao giờ nó nảy mầm).

Là 1 bước phối hợp hỗ trợ nhằm giúp hạt thúc đẩy
quá trình chuyển hóa trong nhân hạt để hạt nảy mầm thoát khỏi trạng thái
ngủ , để sau đó nó phát triển và hòa mình vào màu xanh chung của trái
đất.

– Mỗi loại hạt sẽ có thời gian ngủ đông ngắn hay dài khác nhau , vì vậy bạn cần nắm bắt để tiện theo dõi thời gian nảy mầm .

  • Khi hạt mua về đều đang ở trạng thái ngủ vì vậy để bắt đầu cho nó ngủ đông thì cần qua các bước sau

  1.  Ngâm hạt với nước nóng, ấm tùy loại theo nhà cung cấp hạt giống ( hoặc có thể không cần ngâm) .
  2. Xử lý khô hạt , bằng cách hong gió ( bước này nhằm làm ráo hạt không bị mốc )
  3. Dùng dớn rêu, mùn , bột than ( khử nấm) … hơi ẩm nhẹ (chỉ ẩm mà không ướt) để trộn chung hạt vào trên
  4. Dùng hộpp Ziplock để chứa mùn (dớn) và Hạt đã xử lý chung , đóng nắp hộp lại
  5. Cho vào ngăn mát tủ lạnh ( ngăn rau ) – nhớ là tủ lạnh đang hoạt động nha .

  6. Cứ mỗi tuần nên mở hộp Zip Lock cho thoáng khí tránh nấm mốc
    ( trường hợp nấm mốc hạt là do hạt bị ẩm, chất trồng bị quá ẩm  ) – để
    khắc phục nên mang cả hộp ra hong gió cho giảm ẩm .
  7. Sau thời gian ngủ đông hạt sẽ bắt đầu nảy mầm trong hộp zip lock trong tủ lạnh thì bắt đầu có thể gắp hạt nảy mầm ra ươm riêng .
  • Thời gian nảy mầm tùy thuộc vào từng loại hạt và điều kiện tiếp xúc và độ ẩm chất trồng ươm hạt .
  • Với  Số lượng hạt ít có thể cho ngủ đông qua túi Zip Lock với 1 khăn giấy ẩm như hình bên dưới

Sau khi qua giai đoạn ngủ đông và những hạt đầu tiên bắt đầu nảy mầm
thì ta đã bước đầu thành công , sau đó lấy hạt nảy mầm ra chậu riêng

Hình ảnh Hạt Maple ( Phong ) nảy mầm ngoài môi trường tự nhiên

Hình ảnh Hạt Phong (Maple) nảy mầm trong tủ lạnh sau khi ra ngoài 1 tháng tại TP HCM .

 Nguồn : Antonda

Nếu hay cho 5 sao post

Bài liên quan

Bài viết mới